Design a site like this with WordPress.com
Get started

Մարսողության Համակարգ

Մարսողությունը բարդ ֆերմենտային գործընթաց է, որի ընթացքում բարդ սննդային նյութերը ֆիզիկական և քիմիական վերամշակման արդյունքում վեր են ածվում ավելի պարզ օրգանական միացությունների, որոնք անցնում են արյան մեջ և մասնակցում բջջային փոխանակությանը։

Մարսողության գործընթացն իրականացնում են մարսողական համակարգի օրգանները։ Մարսողական ուղին կազմում են մեջ մտնում են մարսողական խողովակը և մարսողական գեղձերը։

Մարսողության համակարգը կատարում է մի շարք գործառություններ։

Մեխանիկական գործառույթն իրականացնում են բերանի խոռոչում տեղակայված ատամները, ստամոքսը և բարակ աղիները։ Բերանի խոռչում անունդը մանրացվում է ատամներով և ենթարկվում թքի ազդեցությանը։ Այնուհետև սնունդը կերակրափողով անցնում է ստամոքսի, որտեղ մասամբ ճեղքում է թքի և ստամոքսահյութի ֆերմետների ազդեցությամբ։ Մեխանիկական գործառույթ է նաև սննդային գնդիկի փոխադրումը մարսողական ուղիղով՝ շնորհիվ մկանային շերտի կծկումների։

Բերանի խոռաչում իրականում է նյութերի հային հատկությունների, ինչի շնորհիվ մարսողական ուղին պաշտպանում է անորակ սննդանյութերից։ Սնունդը բերանի խոռչում մնում է 16-18 վրկ։ Այդ ընթացքում սնունդը մանրացվում է ատամներով, խոնավացվում թքով, ձևավորվում է սննդային գնդիկը։

Ենթաստամոքսային գեղձը 20սմ երկարություն և 4սմ լայնություն ունեցող մարսողական գեղձ է, որը տեղակայված է ստամոքսի հետևում։ Այն դասվում է խաղը գեղձերի թվին։

Որպես ներզատական գեղձ՝ արտադրում է հորմոններ, որպես արտազատական գեղձ՝ ենթաստամոքսահյութ։ Ենթաստամոքսահյութը պարունակում է՝ սպիտակուցները ճեղքով տրիպսինոգեն, ածխարերը ճեղքող ամիլազ, մալթազ, լակտազ, ճարպերը ճեղքով լիպազ և նուկլեինաթթուները ճեղքով լիպազ և նուկլեինաթթուները ճեղքող նուկլեազ ֆերմենտներ։

Թքազատությունը բարդ ռեֆլեքսային գործառույթ է, որը պայմանավորված է սննդով կամ այլ նյութերով բերանի խոռոչի ընկալիչների, ինչպես նաև սննդի տեսքի և հոտի, սնունդն ընդունելու դազդեցությամբ, տեսողական, հոտառական և այլ ընկալիչների գրգռամբ։ Կարևոր նշանակություն ունի ծամելը, որը հաշտեցնում է սննդի հետագա մարսումը և ներծծումը, խթանում թքազատությունը և ազեստամոքսային ուղու ներզատական և շարժողական գործունեությունը, նպաստում սննդի խառնվելուն, խոնավանալուն և հեշտացնում կլլումը։

Լեզուն շարժուն մկանուտ օրգան է, որը ծածկված է լորձաթաղանթով և հարուստ՝ ներթափանցված արյունատար անոթներով ու նյարդերով։ Այն մասնակցում է խոսքին, ծծելուն, աննդի կլլմանը, համի ընկալմանը։ Լեզվի մակերևույթին տեղակայված են բազմաթիվ, այդ թվում համային ընկալիրներ։

Մարդը լեզվի տարբեր հատվածներով ընկալում է տարբեր համերը՝ արմատով՝ դառը, կողքերով՝ թթուն և աղին, ծայրով՝ քաղցր։

Մարդու ատամները կազմված են պսակից, լինդով ծածկված են ամուր նյութով՝ էմալով, որի տակ գտնվում է դենտինը։ Ատամի խոռոչը լցված է արյունատար մազանոթներով ու նյարդաթելերով կակղանկով։

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: